De dingen goed willen doen is op zichzelf een mooie eigenschap. Maar wanneer het eigenlijk nooit goed genoeg is, kan perfectionisme veel spanning veroorzaken. Misschien stel je hoge eisen aan jezelf, ben je bang om fouten te maken of blijf je twijfelen of iets wat je hebt gedaan wel goed genoeg is.
In mijn praktijk in Leiden begeleid ik mensen die merken dat perfectionisme hen steeds meer in de weg zit. Samen onderzoeken we waar die hoge eisen vandaan komen en hoe je kunt leren om anders met jezelf en met fouten om te gaan.
Wanneer is het goed genoeg?
Als je perfectionistisch bent, kun je veel bereiken. Je bent misschien nauwkeurig, verantwoordelijk en gewend om hard te werken. Daar is niets mis mee.
Moeilijker wordt het wanneer je jezelf voortdurend beoordeelt op wat beter had gekund. Wat goed gaat, voelt vanzelfsprekend, terwijl een fout of tekortkoming veel aandacht krijgt.
Het kan dan lastig zijn om tevreden te zijn over wat je hebt gedaan. Er lijkt altijd nog iets te verbeteren.
Perfectionisme kan zich bovendien op verschillende gebieden laten zien. Misschien stel je vooral hoge eisen aan jezelf in je werk, maar het kan ook spelen in je studie, relaties, uiterlijk of de manier waarop je vindt dat je als ouder of partner zou moeten functioneren.
Bang om fouten te maken
Achter perfectionisme kan onzekerheid of angst schuilgaan. Wat betekent het voor jou wanneer je een fout maakt? Wat ben je bang dat een ander daarvan zal vinden?
Wanneer je veel waarde hecht aan het oordeel van anderen, kan het belangrijk worden om alles zo goed mogelijk te doen. Een fout voelt dan niet alleen als iets dat misging, maar kan ook iets zeggen over hoe je naar jezelf kijkt.
Je kunt daardoor veel tijd besteden aan voorbereiden, controleren of nadenken. Of je stelt iets juist uit omdat je bang bent dat het resultaat niet aan je eigen verwachtingen zal voldoen.
Waar komen die hoge eisen vandaan?
De eisen die je aan jezelf stelt, zijn niet uit het niets ontstaan.
Misschien heb je vroeger geleerd dat goede prestaties belangrijk waren of merkte je dat waardering samenhing met wat je deed. Ook kunnen ervaringen op school, binnen je gezin of in andere belangrijke relaties invloed hebben op de manier waarop je naar jezelf bent gaan kijken.
In therapie onderzoeken we welke overtuigingen bij jou een rol spelen. Moet je bijvoorbeeld sterk zijn? Mag je anderen niet teleurstellen? Moet je eerst iets presteren voordat je tevreden over jezelf mag zijn?
Door beter te begrijpen waar zulke patronen vandaan komen, kun je ook gaan onderzoeken of ze nog steeds bij je passen.
Jezelf meer ruimte geven
Minder perfectionistisch worden betekent niet dat je voortaan onverschillig moet zijn of geen kwaliteit meer mag nastreven.
Het gaat erom dat je meer keuze krijgt. Dat je iets goed kunt willen doen zonder dat het perfect móét zijn. Dat een fout iets kan zijn waarvan je leert, zonder dat die bepaalt hoe je over jezelf denkt.
Dat vraagt soms ook dat je iets anders gaat doen dan je gewend bent: minder controleren, eerder stoppen, iets laten zien voordat jij het perfect vindt of bewust accepteren dat je niet alles kunt beheersen.
Zo kun je stap voor stap ervaren dat ‘goed genoeg’ soms werkelijk goed genoeg is.
Wil je meer weten over therapie bij perfectionisme in mijn praktijk in Leiden of een afspraak maken? Neem dan gerust contact met mij op.
Ymkje
Therapeut en systeemtherapeut
Geregistreerd bij NFG, NAP, NVPA en NVRG
